ها نحن هنا من جديد | הנה שוב אנחנו כאן

לפני שלושה חודשים סג'וד סיימה תואר בהנדסה אזרחית בהצטיינות. היום היא חיה באוהל, על חורבות הבית שלה בצפון עזה, רעבה, מותשת, ומנסה להיאחז בזיכרון של ימים שבהם עוד האמינה שיש לה עתיד. סג'וד כותבת מתוך ההפגזות, עם גוף רעב ולב שבור, ומבקשת רק דבר אחד: שנראה אותה, ושנזכור את כל מי שאבדו לא רק כמספרי, אלא כבני ובנות אנוש. בשם כל הנשים והילדים שלא שרדו, היא שורדת – וממשיכה לדבר. הטקסט המקורי בערבית מופיע לאחר התרגום בעברית.

תודה לאל שאני עדיין בחיים, כדי שאוכל לספר לכם את מה שנותר מהסיפור שלי.

מעולם לא דמיינתי שאעבור את זוועות המלחמה ואשרוד. חשבתי ששרדתי, אבל טעיתי. תמיד אמרו: "השורד היחיד הוא השהיד", והם באמת צודקים.

שמי סג'וד, אני מצפון עזה. אני לא יודעת מה לומר על הגיל שלי, חייתי שנתיים שכל אחת מהן שווה חמישים שנות סבל. והגרוע מכל שהוא עדיין נמשך.

אני כותבת לכם כשהאוזניים שלי כואבות מרוב הפגזות, וכשקול המטוסים לא יוצא לי מהראש. אבל אני לא מתרגשת. אני רק רוצה שקולי יגיע לעולם. כי כל דקה שאני חיה היא הזדמנות, היא הישג. כי הרי האדם הפלסטיני לא יודע לאות, ולא מובס, גם כשהעולם כולו סוגר עליו.

משמח אותי לספר לכם שסיימתי את לימודיי באוניברסיטה לפני שלושה חודשים, בהצטיינות. הייתי הראשונה במחזור שלי בהנדסה אזרחית. אני גאה בהישג הזה, שלא היה קורה בלי התמיכה של המשפחה והחברים שלי, כל הכבוד להם. סיימתי ללמוד בתנאים קשים במיוחד, עם אינטרנט חלש ומקוטע, הייתי צועדת  קילומטרים רק כדי ללמוד. למדתי תוך כדי העקירה, ברחובות, באוהלים, בחושך מוחלט לאור של נר.

ובכל זאת, לא ויתרתי. היתה לי מטרה מול העיניים: משרת עוזרת הוראה באוניברסיטה שלי, או לפחות עבודה ראויה. סיום הלימודים בא יחד עם ההודעה על הפסקת האש, ואמרתי לעצמי: הנה, החיים מתחילים להאיר פנים!
אבל… הם לא האירו.

עברו ימים עד שהרשו לנו לחזור מהדרום לצפון, אחרי חודשים של נדודים ושל עקירה. לא האמנתי. אמרתי לאמא שלי: "צבטי אותי!", רצתי מהגעגוע. סוף סוף נחזור הביתה לביתנו, לבית שלא ראינו כבר יותר משנה. אני אראה את הזיכרונות שלי! נכנסתי לשינה עמוקה כשאני מדמיינת את עצמי בבית שלי, ואז הגיע היום המיוחל. ארזנו את התיקים שלא היה בהם כלום חוץ מהבגדים הבלויים שלבשנו, כי לא לקחנו איתנו שום דבר בעקירה הראשונה וכי לא היו דברים בשוק, רק קצת אוכל משומר שכבר כמעט נגמר. יצאנו למסע ארוך וקשה, שכלל בידוקים של כוחות בינלאומיים והליכה ברגל.

אבל החיוך לא ירד לי מהפנים. חייכתי לכל מי שסביבי ואמרתי: לא מאמינה, אני חוזרת הביתה לביתי. הלב שלי הלם חזק יותר ויותר ככל שהתקרבנו לצפון עזה. לא זיהיתי את המקום. זו לא היתה אותה שכונה ישנה ותוססת, רק הרס וחורבן! הגעתי לרחוב שמוביל לבית שלי, ולא היה שם אפילו בית אחד בשלמותו. והבנתי שההרס לא פסח על אף בית, גם לא על שלנו. התחלתי לבכות. לא דמיינתי שביום מן הימים זה יקרה.

אין רחוב, אין קירות, אין בית. הכל הפך לאפר. רצתי אל המקום שבו החבאתי את הספרים שלי, הם היו הדבר היקר לי ביותר. קיוויתי למצוא לפחות ספר אחד… אבל הגשם הקדים אותנו, ולקח איתו את כל הזיכרונות.

היום אנחנו גרים באוהל, על חורבות הבית שלנו. מחכים שיקיימו את ההבטחות לשיקום. אבל במקום בנייה, הגיעה עוד הפרה של הפסקת האש, ואבד כל סיכוי לעבודה. אין אוכל, אין מים, אין תרופות, אין חיים!

אבא שלי, בן שישים, נפצע במלחמה קודמת והוא לא מסוגל ללכת. אמא סובלת מסוכרת, מלחץ דם, מבעיות גב ומנוירופתיה. אחותי בהריון, והיא זקוקה לתזונה ולתרופות. והילדים הקטנים שלה רעבים, בדיוק כמונו.

אני כותבת לכם את הסיפור שלי כשאני גוועת ברעב. אנחנו חיים ברעב אמיתי. כולנו רזינו בצורה קיצונית. אפילו אבא שלי ירד ארבעים קילו. העיניים שלנו עייפות מהעשן מרוב שימוש באש, הגוף שלנו מותש. אנחנו מדליקים אש בשביל לבשל, בשביל להרתיח, בשביל קפה… אפילו כוס קפה הפכה לחלום והמחיר שלו מכפיל את עצמו כל יום.

אתם מרגישים בנו?
אני לא מספרת רק את הסיפור שלי. זה הסיפור של יותר משני מיליון בני אדם נצורים בעזה. איבדנו את החברים שלנו, את המשפחות שלנו, את הבתים שלנו, ואת העתיד שלנו. אנחנו רוצים שהגיהינום הזה ייפסק!

אני מתחננת… די למלחמות. אל תתנו לנשים ולילדים להיות הקורבנות.

איבדתי את החברות הכי טובות שלי, ואת התינוקות שלהן. כל יום אני מאבדת עוד שם יקר לליבי. אנחנו לא מספרים, אנחנו בני אדם. בבקשה, זכרו אותנו בשמותינו, והתפללו למען מי שאיבדנו.

אנחנו לא מבקשים את הבלתי אפשרי, רק לחיות בשלום. זו הייתה הצוואה של כל מי שאיבדנו. קיוויתי לו היתה לי הזדמנות לחבק אותם, או לפחות לראות אותם אפילו מרחוק.

אסיים בסיפור קטן, אבל הוא מייצג הרבה:
נאלצתי, כמו נשים רבות בעזה, לגזור את השיער שלי.
לא מבחירה, אלא בגלל היעדר מוחלט של תנאי היגיינה בסיסיים: אין מים, אין חומרי ניקוי, והתזונה לקויה בגלל סגירת המעברים.
גזרנו את השיער מתוך אילוץ. פעם אחת? ממש לא. בכל פעם שהוא התחיל להתארך.

אבל… למרות הכול, אין ייאוש אל נוכח החיים.
אולי יום אחד אהיה השראה למישהי אחרת.

מתוך עומק הסבל, אני אומרת לכם:
אנחנו כאן.
ואנחנו ראויות לחיים.

סג'וד

לתמיכה כספית בסג'וד ובמשפחתה

الحمد لله أنني ما زلت على قيد الحياة، لأروي لكم ما تبقى من قصتي.

لم أتخيل قط أن أتحمل ويلات الحرب وأنجو. ظننت أنني نجوت، ولكنني كنت مخطئة. دائمًا كانوا يقولون: "الناجي الوحيد هو الشهيد"، وفعلاً، إنهم محقّون.

اسمي سجود، من شمال غزة. لا أعرف ماذا أقول عن عمري، فقد عشت عامين يعادل كل منهما خمسين عاماً من المعاناة. والأسوأ أنها لا تزال مستمرة.

أكتب لكم وأذناي تؤلماني من شدة القصف، وصوت الطائرات لا يفارق رأسي. لكنني لا أكترث. أريد فقط أن يصل صوتي إلى العالم. فكل دقيقة أعيشها هي فرصة، هي إنجاز، فالإنسان الفلسطيني لا يعرف الكلل، ولا ينهزم مهما ضاقت به الدنيا.

يسعدني أن أخبركم أنني تخرجت من جامعتي قبل ثلاثة أشهر، الأولى على دفعتي في الهندسة المدنية بتقدير عام امتياز. أنا فخورة بهذا الإنجاز، الذي لم يكن ليتحقق لولا دعم أهلي وأصدقائي فكل الاحترام والتقدير لهم.

تخرجت في ظروف قاسية جداً، كنت أدرس بإنترنت محدود ومتقطع، وكنت أمشي مسافات طويلة لأجله، درست أثناء النزوح، في الطرقات، في الخيام، في الظلام الدامس على ضوء شمعة.

ورغم ذلك، لم أستسلم. كنت أضع هدفاً أمام عيني، وظيفة معيدة في جامعتي، أو على الأقل عمل يليق بي.

تزامن التخرّج مع إعلان هدنة، فقلت: "ها قد أشرقت الحياة!"

لكن… لم تشرق.

استغرق الأمر عدة أيام حتى سُمح لنا بالعودة من الجنوب إلى الشمال بعد نزوح دام لشهور طويلة. لم أكن أصدق. قلت لأمي: "اقرصيني!" كدت أركض من الشوق. أخيراً سنعود لبيتنا الذي لا نعلم عنه شيئا منذ أكثر من عام، سأرى ذكرياتي! ذهبت في نوم عميق لأتخيل نفسي داخل منزلي، إلى أن جاء اليوم المنتظر حزمنا حقائبنا التي لا تحتوي غير نفس الملابس المهترئة التي كنا نرتديها حيث لم نحمل معنا أي شيء في النزوح الأول ولم يكن شيء في الأسواق، والقليل من الطعام المعلب الذي وشك على الانتهاء، ذهبنا في رحلة طويلة شاقة يتخللها تفتيش من قبل قوات دولية، ومشي على الأقدام.

ولكن كانت ابتسامتي تملئ وجهي، ابتسم لكل من حولي وأقول لا أصدق سأرجع إلى بيتي، بدأت دقات قلبي تنبض أسرع فأسرع كلما اقتربنا من شمال غزة، لا أجد له معالم ليس نفس الحي القديم المزدهر، كله دمار وتخريب! وصلت الشارع المؤدي لبيتي ولم أجد أي بيت سليم، وعرفت أن الدمار طال كل المنطقة حتى بيتي هجعت بالبكاء، لم أكن أتصور أن هذا سيحدث يوما ما!

لا شارع، لا جدران، لا بيت. كل شيء تحول إلى رماد. ركضت نحو المكان الذي خبأت فيه كتبي، كانت أغلى ما أملك. تمنيت أن أجد ولو كتاباً واحداً… لكن المطر سبقنا، وحمل معه كل الذكريات.

نحن اليوم نعيش في خيمة على أنقاض منزلنا، ننتظر تنفيذ وعود الإعمار. لكن بدلاً من البناء، جاء خرق جديد للهدنة، وضاعت فرص العمل. لا طعام، لا ماء، لا دواء، ولا حياة.

أبي الستيني، أُصيب في حرب سابقة، ولا يقوى على المشي. أمي تعاني من السكري، والضغط، والغضروف، وتليف الأعصاب. أختي حامل، وتحتاج لرعاية غذائية ودوائية. وأطفالها الصغار جياع، مثلنا تمامًا.

أنا أكتب لكم قصتي وأنا أتضور جوعاً، فنحن نعيش في مجاعة حقيقية، كلنا فقدنا الوزن من شدة الجوع. حتى أبي خسر أربعين كيلو غراماً. عيوننا متعبة من كثرة استخدام النار وأجسادنا منهكة، نُشعل النار للطهي، للغلي، للقهوة… حتى فنجان القهوة بات حلماً، وثمنه يتضاعف كل يوم.

هل ستشعرون بنا؟

أنا لا أحكي حكايتي فقط، بل حكاية أكثر من مليوني محاصر في غزة. فقدنا أصدقاءنا، أهلنا، بيوتنا، ومستقبلنا. نريد أن يتوقف هذا الجحيم.

أرجوكم… كفى حروباً. لا تجعلوا النساء والأطفال ضحايا.

فقدتُ أعز صديقاتي، وأطفالهن الرُضّع. كل يوم أفقد اسماً غالياً. نحن لسنا أرقاماً، بل بشر. أدعوكم أن تذكرونا بأسمائنا، وأن تدعوا لهم بالرحمة.

نحن لا نطلب المستحيل، نريد أن نعيش بسلام. هذه كانت وصية كل من فقدناهم. تمنيت لو أتيحت لي الفرصة لمعانقتهم أو حتى رؤيتهم من بعيد.

أختم لكم بقصة صغيرة لكنها تمثل الكثير:

اضطررت أنا وكثير من نساء غزة إلى قص شعورنا. ليس اختيارًا، بل بسبب غياب أبسط مقوّمات النظافة، وانعدام الماء ومواد التنظيف وسوء التغذية بسبب إغلاق المعابر. قصصنا شعرنا مجبرات. لمرة واحدة؟ لا، بل كلما طال شعرنا.

لكن… رغم كل شيء، لا يأس مع الحياة.

لعلّي في يومٍ ما أكون قدوة لغيري.

من قلب المعاناة، أقول لكم: نحن هنا. ونستحق الحياة.

سجود

תצלומים: Jaber Jehad Badwan, Rawanmurad2025 ברשיון שימוש https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/